Projekt zmian polskiej ustawy sankcyjnej

Przedstawiony projekt ma na celu dostosowanie dotychczas obowiązujących przepisów krajowych do kolejnych pakietów sankcyjnych wprowadzanych na szczeblu unijnym. W konsekwencji tego rozszerza się katalog typów czynów zabronionych, za których popełnienie bądź dopuszczenie się udziału w działaniach, których celem lub skutkiem jest ominięcie zakazów wprowadzanych rozporządzeniami unijnymi grozi odpowiedzialność karna.

Projektowane przepisy zakładają także rozszerzenie katalogu odstępstw od sankcji nałożonych na podstawie unijnych rozporządzeń (m.in. zwalnianie zamrożonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych lub udostępnianie środków finansowych lub zasobów gospodarczych). Organem właściwym w tym zakresie ma pozostać Szef Krajowej Administracji Skarbowej.

Zgodnie z założeniami projektu ustawy, przedsiębiorcy dokonujący obrotu towarowego, towarami o podwyższonym stopniu ryzyka (objętymi sankcjami) zostaną obciążeni dodatkowymi obowiązkami.

Podmioty dokonujące wywozu towarów objętych środkami ograniczającymi do krajów, co do których istnieje ryzyko, że biorą udział w obchodzeniu środków ograniczających lub przewożące towary w procedurze tranzytu przez terytorium Rosji lub Białorusi, zobowiązane będą do przeprowadzania w każdym przypadku weryfikacji zgodności z przepisami nakładającymi ograniczenia transakcji w celu zapewnienia, że towary te nie będą przeznaczone do wykorzystania w Rosji lub Białorusi. Podmioty te zobowiązane będą do dołączania do zgłoszenia celnego stosownego oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Nadto, organy celne pozyskają uprawnienie do możliwości żądania przedłożenia deklaracji producenta towaru, obejmującej zapewnienia o łańcuchu dostaw pod kątem sankcyjnym. Kolejnym obowiązkiem podmiotów jest przedstawianie w terminie 45 dni od dnia wyprowadzenia towarów poza obszar celny UE, dowodu dokonania odprawy celnej towaru w państwie przeznaczenia.
Również podmioty przywożące towary objęte środkami ograniczającymi UE, należące do działu 44 Nomenklatury Scalonej (drewno i artykuły z drewna; węgiel drzewny; korek i artykuły z korka; wyroby ze słomy, z esparto lub pozostałych materiałów do wyplatania; wyroby koszykarskie i wyroby z wikliny), z krajów „podwyższonego ryzyka” będą zobowiązane do przedłożenia organowi celnemu dowodów potwierdzających państwo pozyskania drewna, lub drewna wykorzystanego do wytworzenia danego produktu, region pozyskania drewna w danym państwie, dane dostawcy drewna lub wytwórcy produktu drewnianego.

Listę państw „podwyższonego ryzyka” miałby określać Minister właściwy ds. zagranicznych w formie rozporządzenia, kierując się prawdopodobieństwem wystąpienia ryzyka udziału w obchodzeniu środków ograniczających nałożonych na Federację Rosyjską i Białoruś w związku z agresją Rosji na Ukrainę.

Podsumowując, propozycje zmian obejmują:

• rozszerzenie katalogu typów czynów zabronionych za naruszenie zakazów wprowadzanych rozporządzeniami unijnymi;
• rozszerzenie katalogu odstępstw od sankcji nałożonych na podstawie unijnych przepisów;
• nałożenie dodatkowych obowiązków na przedsiębiorców dokonujących obrotu towarowego, towarami potencjalnie sankcyjnymi;
• utworzenie „listy państw podwyższonego ryzyka” określanej rozporządzeniem Ministra właściwego ds. zagranicznych;
• obowiązek przeprowadzania weryfikacji zgodności z przepisami sankcyjnymi każdej transakcji wywozowej do krajów podwyższonego ryzyka oraz tranzytowej przez terytorium Rosji lub Białorusi;
• uprawnienie organów celno-skarbowych do żądania przedłożenia deklaracji producenta towaru, obejmującej zapewnienia o łańcuchu dostaw pod kątem sankcyjnym;
• obowiązek przedstawiania przez eksportera w terminie 45 dni od dnia wyprowadzenia towarów poza obszar celny UE dowodu dokonania odprawy celnej w państwie przeznaczenia;
• importerzy przywożący towary należące do działu 44 CN (m. in. drewno i artykuły z drewna) z krajów „podwyższonego ryzyka” będą zobowiązani do przedłożenia organowi celnemu dowodów potwierdzających państwo pozyskania drewna lub drewna wykorzystanego do wytworzenia danego produktu.

Projekt zmian znajduje się na etapie konsultacji. Warto śledzić etap prac legislacyjnych, ponieważ zmiany wprowadzane przez ustawodawcę będą wymagały od przedsiębiorców biorących udział w międzynarodowym obrocie towarami wdrożenia nowych rozwiązań, dokonania przeglądu oraz dostosowania wewnętrznych procedur oraz umów z zagranicznymi kontrahentami (zarówno odbiorcami, jak i dostawcami towarów). Nasz zespół zapewnia pomoc w zaprojektowaniu i całościowym wdrożeniu rozwiązań zgodnych z wymaganiami nowej ustawy.