CBAM – mechanizm dostosowywania cen na granicach

CBAM - mechanizm dostosowywania cen na granicach

CBAM
CBAM (ang. Carbon Border Adjustment Mechanism) to mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 ustanowiony Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 z dnia 10 maja 2023 r., który stanowi instrument realizacji unijnego pakietu Fit for 55. W literaturze CBAM określany jest także jako tzw. „podatek węglowy”, „podatek od emisji”, czy „opłata emisyjna”.
 
W istocie CBAM ma charakter dodatkowej opłaty za import określonych towarów z krajów trzecich (płatnej na późniejszym etapie poprzez rozliczenie certyfikatów). CBAM wiążę się z licznymi obowiązkami dokumentacyjnymi, sprawozdawczymi oraz koniecznością uzyskania szczególnego statusu „Upoważnionego Zgłaszającego”, który konieczny jest do dopuszczenia do obrotu określonych towarów z państw trzecich.
 
Wraz z początkiem 2026 roku mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO₂ (CBAM) wszedł w pełną fazę operacyjną. W związku z powyższym importerzy będą zobowiązani do wykupywania oraz umarzania Certyfikatów CBAM odpowiadających rzeczywistym emisjom osadzonym w importowanych produktach. Importerzy towarów takich jak: stal, żelazo, cement, nawozy, aluminium, niektóre chemikalia oraz importerzy energii elektrycznej powinni zwrócić szczególną uwagę na obowiązki związane z CBAM.
 
Obowiązek rejestracji statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM nie dotyczy jednak tych podmiotów, których import towarów objętych CBAM nie przekroczy w trakcie roku kalendarzowego 50 ton towarów objętych obowiązkiem CBAM. Zalecamy dokonanie oszacowania ilości importowanych towarów CBAM w roku 2026, tak by wykluczyć ryzyko uniemożliwienia dokonania obrotu. Przypominamy, że obowiązki CBAM dotyczą towarów o pochodzeniu nieunijnym.
 

Zachęcamy do skorzystania z usług JAS-FBG polegających na wsparciu w procesie rejestracji oraz przygotowania raportu rocznego CBAM, pomocnego do ustalenia ilości koniecznych do umorzenia certyfikatów.

 
CBAM dotyczy:
  • towarów wymienionych w Załączniku nr 1 do Rozporządzenia CBAM,
  • pochodzących z państw trzecich (według reguł niepreferencyjnych).
Towary CBAM można zaszeregować w następujących kategoriach:
  • Żelazo i stal
  • Aluminium
  • Cement
  • Nawozy
  • Energia elektryczna i wodór

 
Importerzy towarów objętych CBAM po uzyskaniu statusu Upoważnionego Zgłaszającego CBAM zobowiązani będą do realizacji następujących obowiązków:
  • Prawidłowe ustalanie i przekazywania szacowanej liczby certyfikatów CBAM do umorzenia;
  • Zarządzanie certyfikatami CBAM;
  • Zapewnienie rzetelności danych raportowanych w deklaracjach CBAM;
  • przeprowadzanie kontroli wewnętrznych, mających na celu zapobieganie błędom, nadużyciom oraz nieprawidłowościom związanym z wypełnianiem obowiązków CBAM;
  • Zapobieganie nielegalnym lub nieprawidłowym transakcjom oraz ich uprzedniego wykrywania;
  • Gromadzenie i ewidencjonowanie danych i informacji o towarach CBAM;
  • Prowadzenie ewidencji certyfikatów;
  • Prowadzenie odpowiednich rejestrów:
    • Rejestr informacji wymaganych do obliczenia emisji wbudowanych;
    • Rejestr dokumentów wymaganych do wykazania, że zadeklarowane emisje wbudowane podlegały
      w państwie trzecim opłacie emisyjnej;
    • Rejestr wykrytych nieprawidłowości.
 

  Zachęcamy do skorzystania z usług JAS-FBG Doradztwo:
  • Rejestracja statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM
  • Sporządzenie dokumentacji w postaci opisu zwyczajowo przyjętego sposobu postępowania w organizacji dotyczącego obowiązków CBAM.
  • Sporządzenie szczegółowej Procedury postępowania oraz dokumentacji związanej mającej na celu ułatwienie komunikacji z dostawcami towarów emisyjnych.
  • Bieżące doradztwo w zakresie obowiązków CBAM oraz wsparcie w gromadzeniu danych o ilości sprowadzanych towarów emisyjnych poprzez uzyskiwanie danych o obrotach od właściwego organu KAS
  • Sporządzenie zaległych raportów kwartalnych, wymaganych w okresie przejściowe CBAM + na podstawie otrzymanych danych oraz danych z raportów KAS
  • Przeprowadzenie analizy szacowania poziomu emisyjności towarów, w odniesieniu do stosowania metody o opartej wartości domyślne a rzeczywiste)
  • Sporządzenie rocznej deklaracji CBAM, w tym obliczanie wartości emisji względem sprowadzonych towarów w oparciu o wartości domyślne bądź rzeczywiste oraz wskazanie koniecznej liczby certyfikatów do umorzenia.
  • Roczny audyt zewnętrzny obowiązków CBAM
  • Szkolenie: Obowiązki CBAM od 2026 r.
   

Status upoważnionego zgłaszającego CBAM

W ramach usługi doradczej JAS-FBG dokona rejestracji Państwa organizacji w Rejestrze CBAM oraz złoży wniosek o nadanie statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM. Zakres usług obejmuje również reprezentację w postępowaniu rejestracyjnym przed właściwym organem.

 

Sporządzenie dokumentacji w postaci opisu zwyczajowo przyjętego sposobu postępowania w organizacji dotyczącego obowiązków CBAM

Usługa związana z rejestracją statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM. Jednym z wymogów uzyskania statusu jest wykazanie zdolności operacyjnej do wywiązywania się z nałożonych przez prawo obowiązków. Spełnienie tego kryterium uzależnione jest od przekazania opisu zwyczajowo przyjętego sposobu postępowania w organizacji lub przekazania procedury CBAM.

 

Sporządzenie Procedury postępowania oraz dokumentacji związanej mającej na celu ułatwienie komunikacji z dostawcami towarów emisyjnych.

Uregulowanie wewnętrznego podziału obowiązków i sposobu postępowania z towarami emisyjnymi podlegającymi regulacji CBAM w organizacji okazuje się być niezbędne w celu ograniczania ryzyka błędów oraz naruszeń. Sprawnie funkcjonujący proces CBAM w przedsiębiorstwie umożliwia zapewnienie zgodności z regulacjami klimatycznymi UE, minimalizację ryzyka sankcji administracyjnych, ograniczenie ryzyka finansowego związanego z błędnymi obliczeniami emisji oraz efektywne zarządzanie kosztami certyfikatów CBAM.

Spo

Sporządzenie rocznej deklaracji CBAM

Usługa polegająca na sporządzeniu rocznej deklaracji CBAM, w tym obliczaniu wartości emisji względem sprowadzonych towarów w oparciu o wartości domyślne bądź rzeczywiste oraz wskazaniu koniecznej liczby certyfikatów do umorzenia. Sporządzenie deklaracji CBAM dokonywane jest w oparciu o współpracę i dane uzyskiwane od Kontrahenta.

 

Bieżące doradztwo w zakresie obowiązków CBAM

Usługa obejmuje możliwość bieżących konsultacji w formie telefonicznej lub mailowej w zakresie związanym z wypełnianiem obowiązków CBAM. Konsultacja ma na celu wyjaśnienie pojawiających się wątpliwości związanych ze stosowaniem regulacji CBAM. W ramach tej usługi uzyskują Państwo doraźną pomoc eksperta z zakresu dedykowanej tematyki w ilości 6 zapytań bądź 6 godzin pracy eksperta. Dodatkowym elementem usługi jest występowanie w imieniu klienta do właściwego organu celem uzyskania informacji o obrotach towarami emisyjnymi, realizowanych w danym przedziale czasowym. Usługa rozliczana jest w formie miesięcznego ryczałtu. Oprócz kosztów obsługi doradczej, importer zobowiązany będzie do uiszczenia opłaty administracyjnej związanej z uzyskiwanymi raportami o obrotach. Opłata wyliczana jest każdorazowo przez organ administracji skarbowej, odnosi się ona do okresu rocznego i obejmuje uzyskanie czterech raportów kwartalnych.

 

Audyt zewnętrzny obowiązków CBAM

W ramach Audytu JAS-FBG dokona analizy działalności importera, pod względem wypełniania obowiązków CBAM, w tym w szczególności analizy prowadzonych rejestrów, ewidencji, przeprowadzania kontroli, obszarów ryzyka, kwalifikacji taryfowej towarów emisyjnych oraz obliczania emisji wbudowanych. Analiza obejmuje ocenę ryzyka występowania naruszeń oraz zakończona zostanie Raportem Audytu, który w sposób szczegółowy określi wyniki przeprowadzonych czynności audytowych.

 

Szkolenie: Obowiązki CBAM od 2026 r.

Szkolenie ma na celu przekazanie uczestnikom kompleksowej i praktycznej wiedzy na temat mechanizmu CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) wprowadzonego przez Unię Europejską, ze szczególnym uwzględnieniem zakresu regulacji, obowiązków importerów oraz sposobów ich prawidłowej realizacji. Szkolenie ma na celu przygotowanie uczestników do pełnego stosowania przepisów CBAM poprzez zrozumienie podstaw prawnych, obsługi Rejestru CBAM oraz procesów organizacyjnych i dokumentacyjnych, a także identyfikację ryzyk i sankcji związanych z nieprawidłowym wypełnianiem obowiązków. Dzięki temu uczestnicy będą w stanie wdrożyć efektywne procedury CBAM w swoich organizacjach, ograniczyć ryzyko regulacyjne oraz zapewnić zgodność z obowiązującymi przepisami.

Plan szkolenia:
o
  1. CBAM - wprowadzenie i teoria
Podstawy prawne i cele regulacji. Podstawowe obowiązki w fazie pełnego obowiązywania.
 
  1. Zakres podmiotowy i przedmiotowy CBAM
Zakres podmiotowy – role w zakresie regulacji CBAM oraz związane z nimi obowiązki. Zakres przedmiotowy – towary oraz czynności podlegające obowiązkom CBAM.
 
  1. Obowiązki związane z CBAM
Status Upoważnionego Zgłaszającego CBAM. Deklaracja CBAM. Zasady nabywania i umarzania certyfikatów CBAM. Obowiązki związane z gromadzeniem danych oraz ich archiwizacją.
 
  1. Emisje wbudowane w towarach CBAM
Wartości rzeczywiste a wartości domyślne. Sposób obliczania emisji w oparciu o wartości domyślne.
 
  1. Rejestr CBAM
Dostęp do Rejestru. Składanie sprawozdań i korekt w systemie. Nabywanie oraz umarzanie certyfikatów.
 
  1. Proces CBAM w organizacji
Znaczenie funkcjonowania efektywnego procesu CBAM. Zakres procedury CBAM oraz podział obowiązków. Obieg informacji pomiędzy importerem a dostawcą. Archiwizacja danych i obowiązki dokumentacyjne. Kontrole prawidłowej realizacji obowiązków CBAM
 
  1. Sankcje i odpowiedzialność
Sankcje finansowe i administracyjne. Naruszenia obowiązków CBAM. Zarys ryzyka związanego z nieprawidłowościami. Sposoby ograniczania ryzyka związanego z obowiązkami CBAM.
 
  1. Pytania i odpowiedzi